Valorizacija (pojam, primena)

Reč valorizacija je nastala od latinske reči valor (vrednost), a značenje se vezuje uglavnom za određivanje vrednosti, procenu.

Valorizovanje odnosno određivanje vrednosti indeksom potrošačkih cena (ranije indeksom cena na malo) je veoma često u praksi i u nastavku ćemo navesti izvode iz zakona kod kojih je ovaj vid valorizacije korišćen.

Zakon o porezu na dobit pravnih lica
(Sl. glasnik RS br. 25/01, 80/02 – dr. zakon, 80/02, 43/03, 84/04, 18/10, 101/11, 119/12, 47/13)

Izvod iz Zakona:

“Član 48.

(9) U slučaju iz stava 8. ovog člana obveznik je dužan da u poreskoj prijavi za poreski period u kojem je otuđio osnovna sredstva, odnosno nematerijalnu imovinu, obračuna i plati valorizovan iznos poreza koji bi platio da nije koristio poreski kredit.

(10) Valorizovan iznos poreza iz stava 9. ovog člana obveznik utvrđuje primenom indeksa potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike od dana podnošenja poreske prijave za poreski period u kojem je ostvario pravo na poreski kredit do dana otuđenja.

(12) U slučaju kad obveznik izvrši ulaganje u osnovna sredstva iz st. 1. i 2. ovog člana uplatom avansnog računa, na osnovu overene privremene situacije i slično, a u narednom poreskom periodu, zbog raskida ugovora o nabavci ili u poreskom periodu u kojem okonča takva ulaganja u osnovna sredstva, ne izvrši prenos sa osnovnih sredstava u pripremi na osnovna sredstva koja koristi za obavljanje delatnosti, gubi pravo na poreski kredit i dužan je da obračuna i plati porez koji bi platio da nije koristio poreski kredit, valorizovan shodnom primenom stava 10. ovog člana.
…”
 

“Član 50v

Ako obveznik iz čl. 50a i 50b ovog zakona, smanji broj zaposlenih koji su i neposredno radno angažovani kod obveznika, ispod broja ukupno zaposlenih na neodređeno vreme u odnosu na broj zaposlenih koje je imao u poreskom periodu u kome je ispunio uslove za poresko oslobođenje iz člana 50a stav 1. i člana 50b stav 1. tačka 3) ovog zakona, ili smanji procenat utvrđen u članu 50b stav 1. tačka 4) ovog zakona, gubi pravo na poresko oslobođenje za ceo period korišćenja poreskog oslobođenja i dužan je da danom podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, u toj poreskoj prijavi obračuna, kao i da plati porez koji bi platio da nije koristio ovaj podsticaj, valorizovan od dana podnošenja poreske prijave za poreski period u kome je ostvario pravo na poresko oslobođenje, do dana podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, indeksom potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.

Član 50g

Ako pre isteka perioda poreskog oslobođenja obveznik iz čl. 50a i 50b ovog zakona prekine sa poslovanjem, prestane da koristi ili otuđi sredstva iz člana 50a stav 1. i člana 50b stav 1. ovog zakona, a u nova osnovna sredstva ne uloži u istom poreskom periodu iznos jednak tržišnoj ceni otuđenih sredstava, a najmanje u vrednosti koja obezbeđuje da ukupan iznos ulaganja ne padne ispod iznosa utvrđenih u čl. 50a i 50b ovog zakona, gubi pravo na poresko oslobođenje i dužan je da danom podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, u toj poreskoj prijavi obračuna, kao i da plati porez koji bi platio da nije koristio ovaj podsticaj, valorizovan od dana podnošenja poreske prijave za poreski period u kome je ostvario pravo na poresko oslobođenje, do dana podnošenja poreske prijave za naredni poreski period, indeksom potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike.”

 

Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje
(Sl. glasnik RS br. 84/04, 61/05, 62/06, 5/09, 52/11, 101/11, 47/13)

Izvod iz Zakona:

“Član 45.


(4) Ako zaposlenom iz st. 1. i 2. ovog člana prestane radni odnos u toku trajanja olakšice, kao i u narednom periodu od tri godine posle isteka olakšice iz st. 1 do 3. ovog člana, poslodavac gubi pravo na olakšicu i dužan je da plati doprinos koji bi inače platio da nije koristio olakšicu, valorizovan primenom indeksa potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, u roku od 30 dana od prestanka radnog odnosa zaposlenog.

Član 45a


(7) Poslodavac je dužan da plati doprinos koji bi inače platio da nije koristio olakšicu, valorizovan primenom indeksa potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, u roku od 30 dana od dana smanjenja broja zaposlenih u smislu stava 6. ovog člana.
…”

“Član 72b


(1) Novčanom kaznom od 100.000 dinara do 600.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice – poslodavac ako ne izvrši plaćanje doprinosa koje bi inače platio da nije koristio olakšicu, valorizovanih primenom indeksa potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, u roku od 30 dana od dana prestanka radnog odnosa zaposlenog, odnosno dana smanjenja broja zaposlenih ( član 45. stav 4. i član 45a stav 7).
…”

 

Zakon o porezu na dohodak građana
(Sl. glasnik RS br. 24/01, 80/02 – dr. zakon, 80/02, 135/04, 62/06, 65/06 – ispravka, 31/09, 44/09, 18/10, 50/11, 91/11 – US, 93/12, 114/12 – US, 47/13, 48/13 – ispravka)

Izvod iz Zakona:

Član 21v


(7) Poslodavac je dužan da plati porez koji bi inače platio da nije koristio poresku olakšicu, valorizovan primenom indeksa potrošačkih cena prema podacima republičkog organa za poslove statistike, u roku od 30 dana od dana smanjenja broja zaposlenih u smislu stava 6. ovog člana.

Član 21d


(3) Ako zaposlenom iz stava 1. ovog člana prestane radni odnos u toku trajanja olakšice, kao i u narednom periodu od tri godine posle isteka olakšice iz stava 2. ovog člana, poslodavac gubi pravo na olakšicu i dužan je da plati porez koji bi inače platio da nije koristio poresko oslobođenje, valorizovan primenom indeksa potrošačkih cena prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, u roku od 30 dana od prestanka radnog odnosa zaposlenog.
…”

Obračun valorizacije