Da li poslodavac, koji zaposlenom vrši naknadu troškova prevoza za dolazak i odlazak sa rada kupovinom godišnje pretplatne vozne karte na određenoj relaciji, ima pravo da koristi zakonom propisani neoporezivi iznos na mesečnom nivou za svih 12 meseci?

Zaposleni ima pravo na naknadu troškova u skladu sa opštim aktom (kolektivnim ugovorom ili pravilnikom o radu) i ugovorom o radu, za dolazak i odlazak sa rada, u visini cene prevozne karte u javnom saobraćaju, ako poslodavac nije obezbedio sopstveni prevoz, shodno članu 118. stav 1. tačka 1) Zakona o radu (“Sl. glasnik RS”, br. 24/05, 61/05, 54/09, 32/13, 75/14, 13/17 – US, 113/17, 95/18 – aut. tumačenje).

U skladu sa članom 18. stav 1. tačka 1) Zakona o porezu na dohodak građana (“Sl. glasnik RS”, br. 24/01, 80/02 – dr. zakon, 80/02, 135/04, 62/06, 65/06 – ispravka, 31/09, 44/09, 18/10, 50/11, 91/11 – US, 93/12, 114/12 – US, 47/13, 48/13 – ispravka, 108/13, 57/14, 68/14 – dr. zakon, 112/15, 113/17, 95/18, 86/19, 153/20, 44/21, 118/21, 138/22) ne plaća se porez na zarade na primanja zaposlenog od poslodavca po osnovu naknade dokumentovanih troškova prevoza za dolazak i odlazak sa rada – do visine cene mesečne prevozne karte u javnom saobraćaju, odnosno do visine stvarnih troškova prevoza, a najviše do 5.017 dinara mesečno (neoporezivi iznos od 5.017 dinara mesečno važi od 1. februara 2023. godine i primenjuje se do 31. januara 2024. godine).

Mišljenja smo da poslodavac ima pravo da koristi neoporezivi iznos do propisanog iznosa na mesečnom nivou, važećeg u momentu kupovine godišnje pretplatne karte, za narednih 12 meseci. Na iznos preko neoporezivog iznosa, poslodavac vrši preračun na bruto (primenom sledeće formule: iznos preko neoporezivog iznosa /0,9), a zatim na tako utvrđen bruto iznos plaća porez po stopi od 10%.

Na primer, poslodavac je zaposlenom 1. februara 2023. godine kupio godišnju voznu kartu za prevoz u iznosu od 72.000 dinara. Vozna karta važi 12 meseci od dana kupovine. Obračun poreza na zarade na iznos preko neoporezivog, vrši se na sledeći način:

Neoporezivi mesečni iznos – 5.017 dinara

Neoporezivi godišnji iznos – 5.017 x 12 = 60.204 dinara

Iznos preko neoporezivog iznosa – 72.000 – 60.204 = 11.796 dinara

Preračun na bruto – 11.796 : 0,9 = 13.106,67

Stopa poreza na zarade – 10%

Porez na zarade – 13.106,67 x 10% = 1.310,67 dinara

Ovakav zaključak izveden je primenom iste analogije koju je primenilo Ministarstvo finansija u mišljenju br. 011-00-497/2016-04 od 13.07.2016. godine, koje se odnosi na ostvarivanje prava na neoporezivi mesečni iznos u slučaju kada poslodavac saglasno ugovoru o osiguranju za zaposlene plaća premiju dobrovoljnog zdravstvenog osiguranja, tako što premiju plaća u celosti i odjednom za period od 12 meseci. Navedeno mišljenje dajemo u nastavku teksta:

“Odredbom člana 14b stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana (“Sl. glasnik RS”, br. 24/01, 80/02, 80/02 – dr. zakon, 135/04, 62/06, 65/06 – ispravka, 31/09, 44/09, 18/10, 50/11, 91/11 – US, 93/12, 114/12 – US, 47/13, 48/13 – ispravka, 108/13, 57/14, 68/14 – dr. zakon i 112/15 – u daljem tekstu: Zakon) propisano je da se zaradom, u smislu čl. 13. i 14. ovog zakona, smatraju i premije svih vidova dobrovoljnog osiguranja, kao i penzijski doprinos u dobrovoljni penzijski fond, koje poslodavac plaća za zaposlene – osiguranike uključene u dobrovoljno osiguranje, odnosno za zaposlene – članove dobrovoljnog penzijskog fonda, u skladu sa zakonom koji uređuje dobrovoljno osiguranje, odnosno dobrovoljne penzijske fondove i penzijske planove.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, zaradom u smislu čl. 13. i 14. Zakona ne smatra se premija dobrovoljnog zdravstvenog osiguranja, odnosno penzijski doprinos u dobrovoljni penzijski fond, koje poslodavac plaća za zaposlene – osiguranike, odnosno članove dobrovoljnog penzijskog fonda, u skladu sa posebnim propisima koji uređuju navedene oblasti, do iznosa koji je oslobođen od plaćanja doprinosa saglasno zakonu koji uređuje doprinose za obavezno socijalno osiguranje (član 14b stav 2. tačka 2) Zakona).

Imajući u vidu navedeno, u slučaju kada poslodavac, saglasno ugovoru o osiguranju, u celosti i odjednom, za period od 12 meseci, plati premiju dobrovoljnog zdravstvenog osiguranja za zaposlene, ima pravo da po tom osnovu koristi neoporezivi iznos za svakog zaposlenog do visine od 5.501 dinara na mesečnom nivou (neoporezivi iznos od 5.501 dinara mesečno – važi od 1. februara 2016. godine i primenjuje se do 31. januara 2017. godine).”